Dama nasıl oynanır?

Türk daması kuralları: diziliş, taşın hareketi, zorunlu alma, en çok alan yol, dama olma ve uçan dama. Sonunda kazandıran taktikler.

Türk daması nedir?

Dama, iki kişinin 8×8 kareli bir tahtada taşlarını ilerletip rakibin taşlarını üstünden atlayarak aldığı bir masa oyunudur. Türkiye'de oynanan biçimi Türk daması diye bilinir ve başka ülkelerdeki damalardan belirgin biçimde ayrılır: taşlar çapraz değil düz gider, tahtanın bütün kareleri kullanılır ve kareler tek renktir. Aile evlerinde, bayram ziyaretlerinde, çay masasında nesilden nesle öğretilir.

Amaç rakibin bütün taşlarını almak ya da onu hamle yapamaz hâle getirmektir.

Tahta ve başlangıç dizilişi

• Tahta 8×8, 64 karedir. Kareler tek renktir; satranç tahtası gibi iki renkli değildir.
• Her oyuncunun 16 taşı vardır. Taşlar kendi tarafındaki 2. ve 3. satıra sekizer sekizer dizilir; en arkadaki 1. satır boş kalır.
• İki ordunun arasında iki boş satır olur. Beyaz (açık renk) taşlar ilk hamleyi yapar.

Bu sitedeki damada siz alttaki krem rengi (Beyaz) taşlarla oynarsınız; bilgisayar ya da ikinci oyuncu üstteki koyu ceviz (Siyah) taşları alır.

Taş nasıl gider?

• Taş bir kare ileri ya da bir kare sağa / sola gider.
• Geri ve çapraz gidilmez.
• Dolu kareye gidilmez; her hamlede bir taş oynanır.

Taş alma ve zorunlu alma

• Taşınızın hemen önünde ya da yanında rakip taşı varsa ve onun arkasındaki kare boşsa, üstünden atlayıp o boş kareye inersiniz; atladığınız taş alınır.
• Taş ileri ya da yana alır; geri alamaz, çapraz alamaz.
• İndiğiniz yerden yeniden alabiliyorsanız almaya devam edersiniz: tek hamlede birden çok taş alınabilir (yukarıdaki örnekte iki taş).
• Alma zorunludur. Alabileceğiniz bir taş varsa başka hamle yapamazsınız.
• Birden çok alma yolu varsa en çok taşı alan yol zorunludur. Dama da taş da bir sayılır. Eşit sayıda alan yollardan birini siz seçersiniz.
• Çoklu almada atladığınız taş o anda tahtadan kalkar; boşalan kareden aynı hamlenin içinde yeniden geçebilirsiniz.

Oyunda alma zorunluyken yalnızca alabilen taşlar parlar ve ekranda "Alma zorunlu" yazar; birden çok taş alınacaksa her adımda gidebileceğiniz kareler gösterilir.

Dama olmak ve uçan dama

• Rakibin en arka satırına ulaşan taş dama olur. Oyunda dama, üst üste iki taş ve altın bir taçla gösterilir.
• Dama düz çizgide (ileri, geri, sağa, sola) istediği kadar gider; çapraz gitmez.
• Dama uzaktan alır: aynı çizgide, aradaki kareler boşken tek bir rakip taşa varır, onun arkasındaki boş karelerden istediğine iner.
• Dama da çoklu alma yapabilir, ancak bir almadan sonra geldiği yönün tam tersine (180°) dönemez.
• Bir alma zinciri son satırda biterse taş orada dama olur.

Oyunun sonu

• Rakibin hiç taşı kalmazsa kazanırsınız.
• Sırası gelen oyuncu hamle yapamıyorsa (bütün taşları sıkışmışsa) kaybeder.
• Bir tarafta yalnızca tek bir taş kalmışken öbür tarafın daması varsa dama sahibi kazanır.
• İki tarafta da yalnızca birer dama kalırsa oyun berabere biter.
• Üst üste 50 hamle boyunca hiç taş alınmazsa oyun berabere biter (iki oyuncunun hamleleri ayrı ayrı sayılır). Oyunda sayaç 30'u geçince ekranda görünür.

Kazandıran taktikler

• Zorunlu almayı silaha çevirin. Rakip almak zorunda olduğu için bir taşınızı bilerek verip onu istediğiniz kareye çekebilirsiniz; karşılığında iki üç taş alırsınız.
• Taşlarınızı ikili üçlü tutun. Arkası dolu taş alınamaz. Tek başına öne fırlayan taş kolay lokmadır.
• Arka satırı hemen boşaltmayın. Kendi tarafınızdaki taşlar rakibin dama olmasını zorlaştırır.
• Damaya giden yolu açın. Türk damasında dama çok güçlüdür; bir dama çoğu zaman iki üç taşa bedeldir. Kenardan ilerlemek daha güvenlidir.
• Öndeyken değişin. Taş sayısında öndeyseniz taş değişimi üstünlüğünüzü büyütür; gerideyseniz kapalı oyun kurun.
• Damayı açıkta bırakmayın. Uzaktan alma iki yönlü çalışır: rakibin daması da tahtanın öbür ucundan sizinkini alabilir.

Bu sitedeki dama

• Bilgisayara karşı üç rakip: Cemil Bey (Kolay) acemidir, sık sık rastgele oynar. Nazlı Hanım (Orta) birkaç hamle ileriyi düşünür. Hüsnü Bey (Zor) derin hesap yapar ve ucuz taş vermez.
• Aynı telefonda iki kişi: Sırayla oynarsınız; bu modda joker ve kredi yoktur.
• Dokun ya da sürükle: Taşa dokunun, gidebileceği kareler yeşil parlar; kareye dokunun ya da taşı sürükleyip bırakın. Hamleniz bitince Onayla'ya basana kadar ücretsiz geri alabilirsiniz (Ayarlar'dan kapatılabilir).
• Kredi ve jokerler: Galibiyet Kolay'da 10, Orta'da 25, Zor'da 50 kredi; rakibin bütün taşlarını alarak kazanırsanız 10 kredi daha. Günün ilk oyunu 20 kredi getirir. Ustanın Tavsiyesi en iyi hamleyi okla gösterir, Geri Al onaylanmış son hamlenizi ve rakibin cevabını geri alır, Tehlike Gözü rakibin bir sonraki hamlede alabileceği taşlarınızı kırmızı halkayla gösterir. Joker kullanılan oyunun kazancı yarıya iner ve rozet açmaz. Kredi sitedeki öbür oyunlarla ortaktır.

Sık sorulanlar

Diğer rehberler: TavlaPiştiSolitaireSpider SolitaireXOX81 İlÇini MahjongLiman BloklarıSudokuAmiral BattıGünün KelimesiMayın Tarlası